|
|
.: Şifalı Bitkiler :.
|
|
 |
|
Satılık Butik Otel
www.hotelsunnyhill.net |
|
Refleksoloji |
|
Leonardo da Vinci’ ye
göre, bir mühendislik harikası olan ayaklarımız, beden ve ruh sağlığımızın adeta
bir aynası! Öyle ki, stresten baş ağrısına kadar pek çok şikayetleri ayaklarımız
aracılığıyla tespit etmemiz mümkün. Nasıl mı? Tabii ki kökeni eski Mısır’ a kadar
uzanan Refleksoloji masaj tekniğiyle..!
www.refleksoloji.org |
|
Delux Villalar |
|
 |
| |
| |
| |
|
|
A
B
C
Ç
D
E
F
G
H
I
İ
K
L
M
N
O
Ö
P
R
S
Ş
T
U
Ü
V
Y
Z
Sözlükteki ilgili bölüme atlamak için sözcüğün ilk harfini
yukarıdaki listeden seçin.
|
A
|
Abdestbozanotu |
( pimpinella saxisfrage) :Gülgillerden; siyah ve
yeşil boya çıkartılan bir bitkidir. Rutubetli
yerlerde yetişir. Boyu 70 santimetre kadardır. Kökü
akıcıdır.
Kullanıldığı yerler:
Mideyi kuvvetlendirir. Göğüs ağrılarını dindirir.
Ateşi düşürür. Boğmaca, öksürük ve baş ağrılarını
keser. Vücuda dinçlik verir. Balgam ve ter söker.
Burun kanamalarını keser. Bademcik şişlerini
indirir. Mide yanması ve bağırsak gazlarını giderir.
Çıbanın olgunlaşmasına yardım eder. |
|
Acı ağaç |
( kuvasya ağacı ) :Sedefotugillerden; 2-3 metre
boyunda küçük bir bitkidir. İnce kabuklarının
üzerinde sarı benekler vardır. Çiçekleri kırmızıdır.
Sıcak ülkelerde yetişir. Bu ülkelerde acı ağaç
kabuklarından yapılan kaplardan su içenlerin
kuvvetleneceğine inanılır. Hekimlikte; kökü, kabuğu
ve odunu kullanılır. Etkili maddesi "Quassine"dir.
Çok acıdır.
Kullanıldığı yerler:
İştah açar, hazmı kolaylaştırır. Ateşi düşürür.
Tükürük ifrazatını arttırır. Mide, bağırsak,
karaciğer ve böbreklerin çalışmasını düzenler.
Böbrek sancılarını keser, taşların düşürülmesine
yardımcı olur. Bağırsak kurtlarını döker. Kanamaları
durdurur. Haşarat kaçırıcı olarak da kullanılır.
Fazla kullanılacak olursa; baş dönmesi, mide
bulantısı ve kusma yapar. |
|
Acıbakla |
( Lupine, Lupin, Lupine) :10-100 cm yüksekliğinde,
sık tüylü, bir senelik bitkidir. Yaprakları el
şeklinde parçalı, uzun saplı, 5-9 yaprakçıklıdır.
Çiçekleri dik salkım durumunda, beyaz veya mavimsi
renkli, çiçek taç yaprağı kelebek şeklindedir.
Yahudi baklası diye de tanınır.Türkiye’de yetiştiği
yerler: Akdeniz bölgesi, Bursa, Antalya ve Konya
çevreleridir. Memleketimizde üç türü bulunmaktadır.-
Beyaz yahudi baklası: Beyaz çiçeklidir. 120 cm kadar
yükseklikte, bir yıllık bir bitkidir.- Sarı çiçekli
yahudi baklası: Vatanı, Orta ve Güney Avrupa’dır.-
Mavi çiçekli yahudi baklası: Vatanı, Akdeniz çevresi
memleketleridir.
Kullanıldığı yerler:
Tohumlarının idrar söktürücü, kan temizleyici ve
kurt düşürücü tesiri vardır. Bazı türlerinin
kavrulmuş tohumları “sebze kahvesi” ismiyle kahve
yerine kullanılmaktadır. Fakat alkaloid taşıyan
türlerinin bu şekilde kullanılması tehlikelidir. |
|
Acıçiğdem |
( Herbstzeitlose, Krokus, Colchique, Colchicum,
Autumn crocuses) :Boyu 10-30 cm yüksekliğe ulaşan,
otsu ve yumrulu bir bitkidir. Sonbaharda morumsu
pembe renkli, 6 parçalı çiçekler açar. Yaprak ve
meyvaları ise ilkbaharda ortaya çıkar. Sonbaharda
çiçek açtığından dolayı halk arasında “güz çiğdemi”
olarak da bilinir.Yetiştiği yerler: Türkiye’de pek
bulunmaz. Avrupa’nın sulak çayırlarında bol miktarda
yetişir.
Kullanıldığı yerler:
Tıbbi önemi haiz bir bitkidir. Kullanılan kısmı
yumru ve tohumlarıdır. Tohum ve yumruların idrar
arttırıcı, terletici, müshil ve romatizma ağrılarını
dindirici etkisi vardır. Alkaloitlerin çok yüksek
zehirleyici özelliği olduğundan, bu droglar, dahilen
ancak hekim kontrolünde kullanılabilir. Eskiden halk
arasında romatizma ağrılarını dindirmek için haricen
kullanılırdı. Bunun için bir tutam acı çiğdem
tohumu, 2-3 diş sarmısak ile havanda iyice dövülür.
Elde edilen sulu kısım bir tülbente emdirilip,
ağrıyan kısma sarılır. Bu pansuman birkaç gün arka
arkaya tekrarlanır. |
|
Adaçayı |
( salvia officinalis ) :Ballıbabagillerden;
özellikle Akdeniz bölgesinde yetişen ıtırlı bir
bitkidir. Menekşeye benzeyen çiçekleri haziran,
temmuz aylarında açar. Yaprakları uzun, kenarları
tırtıllı, beyazımsı yeşil renktedir. Hafif kafuru
kokusu vardır. Çiçek açtığı zaman toplanıp,
kurutulur.
Kullanıldığı yerler:
Mide va bağırsak gazlarını giderir. Mide bulantısını
keser. Hazım sisteminin düzenli çalışmasını sağlar.
Boğaz, bademcik ve dişeti iltihaplarını giderir.
Göğsü yumuşatır. Astımdaki sıkıntıları geçirir.
İdrar ve ter söktürür. Banyo suyuna katılıp
yıkanılırsa; zindelik verir. Günde, 3 kahve
fincanından fazla içilmemelidir. |
|
Adamotu |
(Alraunwurzel, Mandragore, Mandrake) :Mavimsi-mor
renkli çiçekler açan, rozet yapraklı ve kazık köklü
çok yıllık otsu bir bitkidir. Kökleri insana
benzediği için, bu isim verilmiştir.Türkiye’de
yetiştiği yerler: Batı ve Güney Anadolu.
Kullanıldığı yerler:
Kökleri % 0,3 oranında Hiyosiyaminlerle Skopolamin
alkaloitlerini taşır. Bundan dolayı zehirli bir
bitkidir. Ağrı kesici, yatıştırıcı, cinsel gücü
arttırıcı etkileri vardır. Halen tedavide çesitli
preparatların terkibinde kullanılmaktadır. Rastgele
kullanıldığında zararlı olur. |
|
Adasoğanı |
(Scille, Scillae bulbus, Sea onion, Urginea
maritima) :Zambakgillerden bir çesit bitkidir.
Yaprakları uzun şerit şeklindedir. Çiçekleri yeşil
ve beyaz damarlıdır. 2 kilogram kadar olan soğan
kısmı, yapraklarının altındadır. Acı ve zehirlidir.
7,5 gram adasoğanı, bir insanı rahatça öldürebilir.
Tazeyken kullanılmaz. Aksi halde zehirlenme ve
kusmalara yol açar. Soğanın etli olan orta kısmı,
dilimlenerek kurutulur. Sonra dövülüp toz haline
getirilir. Çok iyi bilmeden kullanılmamalıdır.
Kullanıldığı yerler:
İdrar söktürür. Kalp hastalarında vücudda biriken
suyu boşaltır. Azotemiyi azaltır. Böbrek hastaları
kullanmamalıdır. |
|
Ahlat |
(Yaban armudu, Piraster, Pirus elaegrifolia, Wild
pear-tree, Poirier sauvage) :Gülgillerden, kendi
kendine yetişen ve üzerine armut aşılanan bir
ağaçtır. Yemişi iyice olgunlaştıktan sonra yenir.
Kullanıldığı yerler:
Meyveleri ishal keser. Zehirli hayvan sokmalarında,
filizi ezilip yaraya sürülür. |
|
Ahududu |
(Himbeere, Framboise Common, Rasberry bush) :Ağaç
çileği ve sultan böğürtleni olarak tanınır.
Haziran-Temmuz ayları arasında beyazımtırak renkli
çiçekler açan, 30-150 cm boyunda, çok senelik,
dikenli, çalı görünüşünde bir bitkidir. Dağlık
mıntıkaların orman ve korularında tesadüf edilir.
Gövdesi dallı, dikenli ve yatıktır. Yaprakları 3-5
parçalı, sivri uçlu, yaprak sapı kıvrık dikenlidir.
Çiçekleri ekseriya dalların ucunda 5-10 çiçekli
salkım halindedirler. Meyvesi etli ve birçok eriksi
tipli meyvelerin biraraya gelmesi ile meydana
gelmis, küre biçiminde, kırmızı renkli ve güzel
kokuludur. Meyveleri temmuz ve agustos aylarında
olgunlaşır. Çoğu çesitleri bahçelerde yetiştirilir.
Umumiyetle sonbaharda 1-1,5 m aralık bırakılmak
suretiyle dikilir. Ahududurar her 6-7 senede bir
yenilenmelidir. Türkiye’de; Ege, Marmara, Karadeniz
bölgelerinde yetiştişir
Kullanıldığı yerler:
Kullanılan kısmı, meyve, çiçek ve yapraklarıdır.
Meyveler tamamen olgunlaştıkları zaman toplanır.
Yapraklarında tanen, meyvelerinde ise organik
asitler (malik asit, sitrik asit vs.) şeker, pektin,
uçucu ve sabit yağlar bulunmaktadır. Yaprakları
bogaz hastalıklarında gargara için kullanılır.
Çiçeklerinden romatizma ve nikris (gut)
hastalıklarında faydalanılır. Taze olarak, şeker ve
böbrek hastalıklarında perhiz yiyeceği olarak
istifade edilir. Halk arasında ishal ve ateşli
hastalıklara karşı tavsiye edilir. |
|
Akasya |
( salkım ağacı) :Baklagillerden; bir çeşit süs ve
gölge ağacıdır. Salkım çiçekli ve küçük yapraklıdır.
Çiçekleri güzel kokar. Çiçekleri kullanılır.
Kullanıldığı yerler:
Astım ve Nefes darlığını giderir. |
|
Akdiken |
(Gemeiner Kreuzdorn, Nerprun Alaterne, Common
Buckthorn) :Mayıs-Haziran aylarında, sarı-yeşil
renkli, küçük çiçekler açan bodur bir ağaçtır. Orman
ve koru kenarlarında bulunur. Dalları karşılıklı,
uçları diken halindedir. Yaprakları karşılıklı ve
saplıdır. Çiçekler küçük demetler halinde bir araya
toplanmıştır. Küre şeklinde ve bezelye
büyüklüğündeki meyvası evvela yeşil, olgunlukta
morumsu-siyah renk alır.Türkiye’de yetiştiği yerler:
Bolu ve Trabzon civarıdır.
Kullanıldığı yerler:
Bitkinin kullanılan kısmı taze meyvalarıdır.
Meyvalerında yağ, renkli maddeler, şeker ve glikoz
vardır. İyi bir müshildir. Şurubu yapılır. Müshil
ilacı olarak kullanılır. Bunlardan başka
meyvalarından yeşil bir boya da hazırlanır.
Memleketimizde yetişmekte olan bir Akdiken çeşidi de
“Cehri” adıyla anılır. Bu cins sadece memleketimizde
yetişir. |
|
Akkuş ağacı |
( kayınağacı )Kayıngillerden; nemli topraklarda
yetişen bir ağaçtır. Meyveleri küçüktür. Yaprakları
ilkbahar aylarında toplanıp kurutulur.
Kullanıldığı yerler:
İdrar söktürür. Vücutta biriken suyu boşaltır.
Böbreklerin düzenli çalışmasını sağlar. Şişmanlamayı
önler. Romatizma ağrılarını dinlendirir. Ayak
kokularını keser. Saçları gürleştirir, kepekleri yok
eder. Cilt hastalıklarını tedavi eder. Kalp
kifayetsizliğinin sebep olduğu idrar tutukluğunu
giderir. Vücutta biriken tuzu atar. Üremi ve
albüminde faydalıdır. |
|
Altınbaşak otu |
( solidago officinalis )İdrar tutukluğu, albümin,
nefrit, üremi ve sistit tedavisinde kullanılan bir
çeşit bitkidir.
Kullanıldığı yerler:
Asabi çarpıntıları giderir. Sinir bozukluğunu
geçirir. Yüksek tansiyonu düşürür. Aritmide
kullanılır. Uykusuzluğu giderir. Kalbi
kuvvetlendirir. Damar sertliği ve göğüs nezlesinde
faydalıdır. |
|
Altınkökü |
( ipeka )Güney Amerika'da yetişen bir
bitkidir.Kullanılığı yerler:Az miktarda kullanıldığı
takdirde tatlandırıcıdır. Yüksek dozlarda
kullanılırsa kusturur, ishal yapar. Müzmin bronşitte
ifrazatı artırır. |
|
Alıç |
( Ekşimuşmula )Gülgillerden; kırlarda yabani olarak
yetişen bir ağaçtır. Meyveleri; küçük muşmulaya
benzer, kırmızı renklidir. Tadı mayhoştur.
Hekimlikte meyvesi kullanılır.
Kullanıldığı yerler:
Asabi çarpıntıları giderir. Sinir bozukluğunu
geçirir. Yüksek tansiyonu düşürür. Aritmide
kullanılır. Uykusuzluğu giderir. Kalbi
kuvvetlendirir. Damar sertliği ve göğüs nezlesinde
faydalıdır. |
|
Amberbaris |
( kadıntuzluğu )Yabani, çalı şeklinde, sarı çiçekli
bir ağaçtır. Kökü acıdır. Yaprakları ve yemişi
tatlıdır. Seyrek ormanlarda bulunur. Boyu 2-3 metre
arasındadır. Meyvelerinde bol miktarda C vitamini
vardır. Meyveleri, kabukları ve kökü kullanılır.
Kullanıldığı yerler:
Karaciğer ve safra kesesi hastalıklarını
iyileştirir. Ateşi düşürür. Hazım bozukluklarını
giderir. Bağırsak iltihaplarını tedavi eder.
Öksürüğü keser. Mideyi kuvvetlendirir. İştah açar.
Ağız yaralarını iyileştirir. Kan dolaşımını
düzenler. Yüksek tansiyonu düşürür. Siyatik,
romatizma ve eklem ağrılarını giderir. |
|
Amberkabuğu |
( croton elutheria )Antil adalarında yetişen
"liquidamber/sığla ağacı" denilen ağacın kabuğudur.
Kabukların dışı kahverengiye yakın gri; içi ise
sarıdır. Yandığı zaman hoş bir koku verir.
Kullanıldığı yerler:
Dizanteri ve ishali keser. Hazım bozukluklarını
giderir. Kansızlıkta faydalıdır. Anne sütünü
artırır. |
|
Anason |
(Anis, Anis, Anise)Haziran-Agustos aylarında, beyaz
renkli çiçekler açan, 50-60 cm yüksekliğinde, bir
senelik bitki. Gövde dik, silindir biçiminde, içi
boş, çok dallı, tüylü ve üstü çizgilidir. Alt
yaprakları uzun saplı, oval veya kalb biçimindedir.
Çiçekler bileşik şemsiyelerde toplanmışlardır.
Meyveleri armut şeklinde küçük, üzeri tüylü,
yeşilimsi sarı renklidir.Başta Ege bölgesi olmak
üzere bütün Anadolu’da bahçelerde yetiştirilir.
Kültür anasonunun vatanının Anadolu olduğu tahmin
edilmektedir. Meyvalarında nişasta, müsilaj, sabit
ve uçucu yağ bulunmaktadır. Uçucu yağ miktarları
bitkinin cinsine ve yetistiği yerin şartlarına
bağlıdır. Uçucu yağın % 80-90’i anetoldür. Anetol,
zehir etkili fakat bu etkisi şok olmayan bir
maddedir. Meyvelerinden su buharı distilasyonu ile
elde edilen anason yağı, hemen hemen renksiz ve
karakteristik kokuludur. Anason tıpta midevi,
bağırsak gazlarının teşekkülünü önleyici, hazmı
kolaylaştırıcı ve göğüs yumuşatıcı olarak
kullanılır. Ayrıca nefes darlığı, öksürük ve kalb
çarpıntısı rahatsızlıklarında da etkilidir. Anason
yüksek dozda alındığında baş ağrısı, uyuşukluk,
görme zorluğu yapar. Daimi kullananlarda anisizm
hastalığına sebeb olur. Bilhassa çocuklara uyku
vermede, midede teşekkül eden gazları gidermede çok
faydalıdır. Bebekler için bir çay kaşığı tohum bir
bardak suya olmak üzere çay olarak hazırlanır.
Yemeklerden önce veya süte katılarak bir kaç çay
kaşığı verilir. Büyükler % 1-2’lik çayını günde 2-3
bardak alabilir. Türkiye’de Bütün Anadolu'da
yetişir.
Kullanıldığı yerler:
Kullanılan kısmı, meyvaları ve yapraklarıdır.
Meyveleri tamamen olgunlaştıktan sonra toplanır ve
gölgede kurutulur. Hazmı kolaylaştırır.
İştahsızlığıi giderir. Mide ve barsak gazlarını
söktürür. İdrar artırır. Migren ağrılarını keser.
Astım, nefes darlığı ve bronşitte görülen
şikayetleri giderir. |
|
Andızotu |
(Atgözü, Kızılağaç, Inula, Inula helenium, Annuèe
inule)Bileşikgillerden, nemli yerlerde yetişen, 1
metre kadar sapı olan bir çesit ottur. Yaprakları
büyük, yumuşak ve yuvarlaktır. Çiçekleri sarı renkte
olup, acı ve kokuludur. Kökü kalındır. Meyveleri
küçük, fıstık kozalağına benzer.
Kullanıldığı yerler:
Mideyi kuvvetlendirir. Balgam söker. Mikropları
öldürür. Vücudda biriken tuzu atar. Üremi, nefrit,
sistit, İdrar yolları hastalıklarında faydalıdır.
Nefes darlığıını giderir. Karaciğer hastalıklarını
tedavi eder. Kaşıntıları keser. Fazla kullanıldığı
zaman, mide bulantısı yapar. |
|
Antepfıstığı |
( Şam fıstığı)Antepfıstığıgiller familyasındandır;
Gaziantep havalisinde yetiştirilen, 5-10 metre
yüksekliğinde bir ağaç ve bunun meyvesidir.
İçeriğinde sabit yağ, sakkaroz ve proteinli maddeler
vardır.
Kullanıldığı yerler:
Vücudun gelişmesini sağlar. Bedeni ve zihni gücü
arttırır. Cinsel istekleri kamçılar. Böbrek ve safra
kesesi ağrılarını hafifletir. Göğsü yumuşatır,
öksürük söktürür. |
|
Ararot |
( Maranta nisastası, Arrow-root )Sıcak iklimlerde
yetişen "Maranta" adlı kamıştan veya ona benzer
başka bitkilerin köklerinden çıkarılan beyaz bir
tozdur. Nişastadan daha incedir. Kokusu ve tadı
yoktur.
Kullanıldığı yerler:
Çocuk maması yapımında kullanılır. Süt çocuklarına
ve nekahat dönemindeki hastalara verilir.
Hastalıklardan sonra görülen halsizlikleri giderir. |
|
Ardıç |
(Wacholder, Geniévre, Juniper) :Kışın yapraklarını
dökmeyen daimi yeşil ağaçlardan. Yaprakları küçük
pulsu veya iğne şeklinde olup 1-2 cm uzunluğundadır.
Bir evcikli veya iki evcikli bitkilerdir. Ardıç
yemişi diye anılan kozalakları dişi ağaçlar üzerinde
bulunur. Ardıç türleri kozalaklarının büyüklüğüne,
rengine ve özellikle her kozalağın içinde bulunan
tohumlarının sayısına göre birbirinden ayırt
edilir.Çesitleri ve kullanıldığı yerler: Sıcak
iklimlerde ve korunmuş alanlarda ağaç gibi
büyümesine karşılık, soğuk bölgelerde çalı
manzarasındadırlar. Genel olarak odunu yumuşak ve
dayanıklıdır. Kurşun kalem yapılır. Kerestesi de
demiryolu traversi olarak kullanılır. Bütün Kuzey
Yarımküre’de yetişen 60 türü vardır. Memleketimizde
8 ardıç türü yetişmekte olup önemlileri şunlardır:-
Katran ardıcı (Juniperus oxycedrus): Trakya ve
Anadolu’da yaygındır. Çalı veya küçük bir ağaç
şeklindedir. Yaprakları üçlü ve batıcıdır.
Kozalakları kırmızımsı olup iki tohumludur.
Dallarından elde edilen katranı cilt hastalıklarında
kullanılır.- Adi ardıç (Juniperus communis):
Memleketimizde Trakya bölgesinde tesadüf edilen
çalımsı veya küçük agaçlardandır, yaprakları
batıcıdır. Kozalakları mavimsi siyah renkli, üç
tohumludur. İdrar söktürücü olarak kullanılır.-
Bodur ardıç (Juniperus nana): Memleketimiz
dağlarında, özellikle Kuzey Anadolu dağlarında geniş
topluluklar meydana getirir. Kozalakları mavimsi
siyah renklidir. Yenir ve idrar söktürücü
özelliktedir.- Kokar ardıç (Juniperus foetidissima):
Doğu Akdeniz Bölgesi ağacıdır. Memleketimizin dağlık
yerlerinde yetişir. Sürgünleri dört köşeli,
kozalakları mavimsi siyah renkli, 1-2 tohumludur.
Yapraklar ezildiği zaman fena kokular çıkarır.-
Yüksek ardıç (Juniperus excelsa): Memleketimizin
dağlık bölgelerinde yetişir. Sürgünleri dört köşeli
değildir. Kozalakları mavimsi siyah renkli, 4-6
tohumludur.- Finike ardıcı (Juniperus phoenicea):
Batı ve Güney Anadolu’da yetişen çalımsı, bodur
ağaçlardandır. Kozalakları kızılımsı kahverengi, 4-9
tohumludur. |
|
Armut |
( pirus communis ) :Gülgillerden; çiçekleri beyaz
bir ağacın meyvesidir. Armut; suluca yumuşak tatlı
ve küçük çekirdeklidir. Rengi sarı ile yeşil
arasında değişir. Ankara, Mustabey, Çengel, Kumla,
Bey olmak üzere birçok çeşidi vardır.Kullanildigi
yerler: Böbreklerin düzenli çalışmasını sağlar.
İdrarı bollaştırır. Böbrek kum ve taşlarının
dökülmesine yardım eder. Yüksek tansiyonu düşürür.
Kanı temizler bütün salgı bezlerinin normal
çalışmasını sağlar. Kansızlığı giderir, kabızlığı
önler. Sinirleri yatıştırır. Zihni yorgunluğu
giderir. Susuzluğu keser. Tükürük ifrazatını
artırır. Hamilelerin kusmalarını azaltır.
Hazımsızlığı giderir. Mafsal kireçlenmesi, nikris ve
romatizmada faydalıdır. Şeker hastaları da
yiyebilir. Midesi zayıf olanların kompostosunu
içmeleri tavsiye edilir. Yemeklerden önce yenecek
olursa daha faydalı olur. |
|
Arpa |
( hordeum vulgare ) :Buğdaygillerden; taneleri ekmek
ve bira yapmakta kullanılan bir bitkidir. Hayvan
yemi olarak da verilir. Nişastası boldur. Kavrulup
kahveye de karıştırılır.Kullanildigi yerler: İdrar
söktürür. Mesane ve idrar yollarındaki iltihapları
temizler. Böbrek ve kum taşlarının dökülmesine
yardım eder. Prostat büyümesini önler. Asabi
kusmaları durdurur. Boğaz ve yarımbaş ağrılarını
dindirir. Dil iltihaplarını giderir. Temriye ve
mayasılda haricen kullanılır. |
|
Aslanağazı |
(Kurtagzı, Tavşandudağı, Anthirinum, Linaire,
Muflier) :Türlü renklerde yetişen güzel görünümlü
bir bitkidir. Kokusuzdur. Daha ziyade süs bitkisi
olarak kullanılır.Kullanildigi yerler: Balgam
söktürür. Bronşitte rahatlık verir. |
|
Aslandişi |
(Yabani acimarul, Karahindiba, Taraxacum
officinalis, Dent de lion, Dandelion)Bileşikgiller
familyasından, yol kenarlarında, çayır ve
hendeklerde yetişen bir çeşit bitkidir. Yaprakları
rozet şeklindedir. Çiçekleri sarıdır. Taze
yaprakları salata olarak yenilebilir. Kökünde,
Teraxacin, Levulin, Inulin ve şeker vardır.
Yaprakları ilkbahar, kökleri ise sonbahar aylarında
toplanıp kurutulur.
Kullanıldığı yerler:
İdrar söktürür. Mesane ve kalınbağırsak
iltihaplarını giderir. Gögsü yumuşatır, öksürüğü
keser. Balgamlı ishalleri keser. Karaciger
şişkinliğini indirir. Böbrek ve safra taşlarını
düşürür. Sarılıkta faydalıdır. Anne sütünü artırır.
Taze filizleri kırıldığı zaman akan sütü de dişleri
temizler. Ögütülen kökü, kahveye de katılır. |
|
Aslanpençesi |
( alchemila vulgaris ) :Gülgillerden; çayırlarda,
ormanlarda yetişen ve türlü çeşitleri olan bir
yabani bitkidir. 5-7 parçalı olan yaprakları
büyüktür. Kökü geniştir. Çiçekleri; ufak yıldız
şeklinde olup, yeşilimtıraktır. Mart-Temmuz ayları
arasında toplanıp, kurutulur.
Kullanıldığı yerler:
Ateş düşürür. Vücuda kuvvet verir. Yarımbaş
ağrılarını keser. Anne sütünü artırır. |
|
Asma |
( vitis ) :Asmagiller familyasından tırmanıcı, uzun
ömürlü, ağaçsı bir bitkidir. Mayıs-Haziran ayları
arasında çiçek açar. Gövdesi üzerindeki kabuklar
zamanla esmerleşip şeritler halinde dökülür.
Çiçekleri küçük, yeşilimsi renktedir. Yapraklarının
taban kısmı kalp şeklindedir. Kenarları dişli ve ucu
sivridir. Üst yüzleri tüysüz, alt yüzleri ise
tüylüdür. Meyvelerine üzüm denir. Kuru veya yaş
olarak yenir.
Kullanıldığı yerler:
Yaprakları ile yapılan ilaçlar kanamayı durdurur.
Vücuda kuvvet verir. Sarılığı keser. İshali
durdurur. |
|
At kestanesi |
( hindkestanesi ) :Atkestanegiller familyasından;
süs olarak yetiştirilen iri bir gölge ağacıdır.
Nisan-Temmuz aylarında çiçek açar. Meyveleri
kestaneye benzer. İçinde nişasta, saponin ve yağ
vardır.Kullanildigi yerler: Kabuklarından yapılan
ilaçlar ateşi düşürür. Vücuda kuvvet verir.
Tohumları ise romatizma ve mafsal ağrılarını
giderir. Varis flebit ve basur memelerinin
tedavisinde ve deri çatlaklarını gidermekte
kullanılır. |
|
At kuyruğu |
( zemberekotu ) :Atkuyruğugillerden; kök sapı ömürlü
olan, nemli yerlerde yetişen bir
bitkidir.Kullanildigi yerler: İdrar tutukluğunu
giderir. İdrarı artırır. Böbrek taşlarının
düşürülmesinde yardımcı olur. İdrar torbasındaki
iltihabı giderir. Kan işemeyi keser. Albümin
miktarını düşürür. Zatülcenp ve karaciğer
hastalıklarının tedavisinde kullanılır. Nikris ve
romatizmanın şikayetlerini giderir. Tavsiye edilen
miktardan fazla kullanılmamalıdır. |
|
Aylandız |
( kokarağaç ) :Sedefotugillerden; bir çeşit süs
ağacıdır. Çiçekleri uzun salkım şeklindedir. Kokusu
keskindir. Meyveleri sonbaharda dökülmeden önce
kızarır.
Kullanıldığı yerler:
Bağırsak solucanlarını düşürür. |
|
Aynısefa |
( gecesefası ) :Bileşikgillerden çiçekleri güzel,
sarı renkli bir bitkidir.
Kullanıldığı yerler:
İdrar söktürür. Terletir. Aybaşı kanını söktürür ve
aybaşı kanamalarının normal olmasını sağlar. İştah
arttırır. Nikris ve sıracada da faydalıdır. |
|
Ayrıkotu |
(GemeineQecke, Chiendent commun, Common Couch Grass,
Scutch, Twitch) :Temmuz-agustos ayları arasında
yeşil veya morumsu-yeşil renkli başaklar veren,
30-100 cm boyunda, çok senelik otsu bir bitkidir.
Toprak altında çok fazla yayılmış olan ana kökleri
bulunur. Bilhassa kumlu toprakları sever. Gövdeleri
dik, tüysüz ve içi boştur. Yaprakları dar, uzun,
ince, paralel damarlı, sivri uçlu, koyu yeşil
renklidir. Çiçekler gövdenin ucunda ve yassı bir
başak durumunda toplanmışlardır. Meyve sarımsı
renkli ve uzuncadır. Bitkinin etli kökleri çok
eskiden beri üriner hastalıklarda kullanılan önemli
bir halk ilacıdır. Kökler mesane ve böbrek
iltihapları dahil, mesanedeki taş ve kumları
düşürmek için kullanılan iyi bir idrar söktürücüdür.
İdrar arttırıcı olarak mısır püskülü, arpa ile
beraber kaynatılarak kullanılır. Hatta köpekler bile
ağız ve barsaklarını temizlemek için bitkinin
yapraklarını büyük bir zevkle yedikleri için bitki
"köpekçimeni" olarak da bilinir. Tarlalarda
belirtilen türden başka, buna çok benzeyen büyük
ayrıkotu (cynadan dactylon) olarak bilinen çeşidinin
daha kalın kökleri olup, nişasta da taşımasıyla
ayrılır ve digeri gibi kullanılır. Türkiye’de;
İstanbul, Trakya, Mugla, Anadolu'da yetişir.
Kullanıldığı yerler:
Kullanılan kısımları kökleridir. Köklerinde
triticin, uçucu yağ, müsilaj ve potasyum bulunur. |
|
Ayva |
( sefercel ) :Gülgillerden çiçekleri iri ve pembe
renkli; yapraklarının altı tüylü, orta yükseklikteki
bir ağacın meyvesidir. Ayva; limondan büyük, sarı
renkte, tüylü, mayhoş, dokusu sertçe ve ufak
çekirdekli bir meyvedir. Vitamini boldur. Çiğ
yenilmesi tavsiye edilmez. Komposto veya jöle
yapılarak veya külde pişirildikten sonra yenmesi
uygundur.
Kullanıldığı yerler:
İshal ve dizanteriyi keser. Mide ve bağırsakları
kuvvetlendirir. İnce bağırsak iltihabını giderir.
Kanı temizler. Karaciğer tembelliğini giderir. Safra
akışını sağlar. Çarpıntıyı dindirir. Kadınlarda
görülen beyaz akıntıyı keser. Bronşit, müzmin
öksürük ve veremde faydalıdır. Ağızdan su gelmesini
ve kan kusmayı önler. Vücudun gelişmesine yardım
eder. Merhem yapılarak kullanıldığı takdirde; el
ayak ve meme ucu çatlaklarını, yüz ve boyun
kırışıklıklarını giderir. Egzama kaşıntılarını ve
basur memelerinin doğurduğu şikayetleri giderir.
Kabızlık çekenler ve tansiyonu yüksek olanlar
yememelidir. |
|
Ayı üzümü |
( İt üzümü ) :Fundagillerden; küçük taneler halinde
kırmızı renkli yemişleri olan, tüylü bir
bitkidir.1-3 metre yüksekliğindedir. Her mevsimde
yaprakları vardır. Makilerde bulunur. Dalları
kırmızımtırak kahverengidir. Yaprakları şimşir
yapraklarına benzer. İçinde Hydrochinone vardır.
Sonbahar aylarında toplanıp kurutulur. Çiçekleri
pembe salkımlar halindedir. Ev ilaçlarında
yaprakları kullanılır.
Kullanıldığı yerler:
Kuvvet verir. İshali keser. İdrar yollarını
temizler. İdrar söktürür. Ateşi düşürür. İdrar
yollarındaki taşların düşmesine yardım eder. Prostat
büyümesinden kaynaklanan şikayetleri giderir. |
B
|
Badem |
( prunus amygdalus ) :Gülgillerden bir çeşit ağacın
yemişidir. Meyvesi ancak çağla halindeyken yenir.
Olgunlaştıktan sonra, sert kabukla kaplı olan içi
yenir. Hekimlikte kullanılan kısmı da burasıdır.
Başlıca 2 çeşidi vardır.- Acıbadem- Tatlıbadem
Kullanıldığı yerler:
Badem, bedeni ve zihni yorgunluğu giderir.
Hamilelerin zayıf düşmemesini sağlar. Sütle içilirse
mideyi kuvvetlendirir. Kabızlığı giderir. Nekahat
devresini kısaltır. Böbrek mesane ve tenasül
yollarındaki iltihapları giderir. Baş ağrısı,
karaciğer ve böbrek ağrılarını hafifletir. Bronşit,
boğaz ağrısı, anjin, boğaz yanması ve akciğer
hastalıklarında faydalıdır. Bademyağı kabızlığı
giderir. Egzama ve kaşıntıların verdiği
rahatsızlıkları azaltır. Böbrek ve mesane taşlarının
düşürülmesine yardım eder. Kulak ağrılarını
dindirir. Yumurtayla karıştırılıp da, basur
memelerine sürülecek olursa, ağrı ve yanmaları
giderir. |
|
Bakla |
( ful ) :Baklagillerden hazmı kolay ve besleyici bir
bitkidir. Ev ilaçlarında çiçekleri kullanılır. Bir
çeşidi olan acıbakla ise, acı ve otsu bir bitkidir.
Kullanıldığı yerler:
İdrar yollarını temizler. Böbrek ağrılarını
dindirir. Böbrek iltihaplarını giderir. Böbrek kum
ve taşlarının düşürülmesine yardımcı olur. Lumbago,
romatizma, siyatik ve dolama şikayetlerini giderir. |
|
Baldıran |
( Ağuotu ) :Maydanozgillerden nemli yerlerde yetişen
1-2 metre boyunda zehirli bir bitkidir. Gövdesi
kalındır. Saplarının alt kısmı erguvani renktedir.
Yeprakları büyük, çiçekleri yayvan ve küçüktür.
Terkibinde coniine vardır. Büyük baldıran ve küçük
baldıran olmak üzere 2 çeşidi vardır. Ev ilaçlarında
kullanılmaz.
Kullanıldığı yerler:
Hekimlikte ağrı giderici ve spazm giderici olarak,
siyatik, tetanoz, epilepsi, trilemnius nevraljisi ve
kore hastalığının tedavisinde kullanılır. |
|
Baldırı kara |
( fujer ) :Eğreltiotugillerden; nemli yerlerde
yetişen otsu bir bitkidir. Yaprakları at yelesini
andırır. Yurdumuzun hemen hemen her yerinde yetişir.
Kullanıldığı yerler:
Grip ve soğukalgınlığında hastayı rahatlatır. Balgam
söktürür. Mide ağrılarını keser. Böbrek kumlarının
dökülmesini sağlar. Derideki şişlikleri indirir. Saç
dökülmesini önler. Aybaşı kanamalarının düzenli
olmasını sağlar. Diğer ilaçlara da tat verici olarak
kullanılır. |
|
Ballıbaba |
( laminum ) :Ballıbabagiller familyasından bir çeşit
bitkidir. Benekli ballıbaba ve arıların çok sevdiği
ak ballıbaba gibi türleri vardır.
Kullanıldığı yerler:
Kabakulak, mayasıl ve kanlı basurda faydalıdır. |
|
Balık otu |
( hablülhilal ) :Cava'da ve Malabar'da yetişen ve
zehirli meyvesiyle balıkları sersemleterek
yakalamaya yarayan zehirli bir bitkidir. 50 santim
boyundadır. Dalları yeşil ve tüylüdür. İlaç olarak
yaprak ve çiçekleri kullanır.
Kullanıldığı yerler:
Terletir, idrar söktürür. Vücudu rahatlatır. Had
bronşit ve nezlede, bütün bulaşıcı hastalıklarda
kullanılır. |
|
Bamya |
( hibiscus esculentus ) :Ebegümecigiller
familyasından; yaprakları asma yaprağına benzeyen,
meyvesi beş bölmeli, tohumları yuvarlak ve
yeşilimtrak gri renkte, sebze olarak yenen bir
bitkidir. Amasya, Balıkesir bamyası gibi çeşitleri
vardır.
Kullanıldığı yerler:
Kabızlığı giderir. Mide ve bağırsakların düzenli
çalışmasını sağlar. |
|
Banotu |
( konca )Patlıcangiller familyasından; yol
kenarlarında, gölgelik yerlerde yetişen, 80
santimetre kadar boyunda uyuşturucu ve zehirli bir
bitkidir. Açık yeşil renktedir. Her tarafında beyaz,
uzun tüyler vardır. Çiçekleri sarımtırak, kırmızımsı
mor renktedir. Meyvesinin içinde yüzlerce tohumu
vardır. Ev ilaçlarında kullanılması tavsiye edilmez.
Kullanıldığı yerler:
Teskin edicidir. Titreme ve çarpıntıyı giderir.
Uykuyu kaçırır. Keyif verir. Beyin hastalıkları,
kore hastalığı ve nikriste faydalıdır. |
|
Basur otu |
( küçük kırlangıç otu )Düğünçiçeğigiller
familyasından; ilkbaharda çalılıklar arasında
yetişen küçük bir bitkidir. Yaprakları üç
parçalıdır. Yeşilimtıraktır. Yumruları yapraklarının
arasındadır. Kökü küçüktür. Çiçekleri altın sarısı
rengindedir. Sabahları açar, akşamları kapanırlar.
Ev ilaçlarında kökleri kullanılır.
Kullanıldığı yerler:
Basur memelerinden doğan şikayetleri giderirler. |
|
Behmen |
( kavza kökü )Turp'a benzer, otsu bir bitkidir. 20
Ocak ile 20 Şubat arasında çiçek açar. Çiçeğinin
rengine göre kızılbehmen ve akbehmen adında iki türü
vardır.
Kullanıldığı yerler:
Basur memelerinden doğan şikayetleri giderir. |
|
Bergamot |
( citrus bergamia ) :Sedefotugiller familyasından
bir çeşit narenciye türüdür. Meyvesinin
kabuklarından güzel kokulu bir esans yapılır.
Dalları seyrek ve kısa dikenlidir. Meyvesi armut
şeklinde, sarımtırak yeşil veya altın sarısı
rengindedir. 8-10 dilimi vardır. Bergamot
meyvasından çıkarılan esans yeşilimtırak veya
sarımtırak yeşil renktedir. Acı ama hoş kokuludur.
Kullanıldığı yerler:
Koku vermesi için bazı ilaçlara ve çaya
karıştırılır. Reçeli de yapılır. |
|
Besbase |
( macis ) :Hindistancevizi çekirdeğini örten özlü
zardır. İçeriğinde esans ve yağ vardır.
Kullanıldığı yerler:
Teskin edici iştah açıcı ve vücudu
kuvvetlendiricidir. Tavsiye edilen milktarı
aşmamalıdır Aksi halde zehirlenme belirtileri
görülebilir. |
|
Bezelye |
( pisum ) :Baklagillerden tırmanıcı bir bitki ve
onun tohumudur.
Kullanıldığı yerler:
Kabızlığı giderir. Kan yapar. Kan kanserine karşı
korur. |
|
Beşparmak otu |
( kaz otu )Gülgillerden; yol kenarında ve çayırlarda
yetişen 40-70 santimetre boyunda yabani bir
bitkidir. Yaprakları beşparmak şeklindedir. Rozete
benzer. Gümüşi renktedir. Uzun saplı çiçekleri,
yaprakların arasından çıkar. Altın sarısı
rengindedir. Yaprak ve kökleri Temmuz, Ağustos
aylarında toplanıp kurutulur.
Kullanıldığı yerler:
İshali keser. Mide rahatsızlıklarını giderir. Vücuda
kuvvet verir. Bademcik ve boğaz ağrılarını giderir.
Diş ağrılarını dindirir. Diş etlerini
kuvvetlendirir. Yüz lekelerini giderir ve cildi
yumuşatır. |
|
Biber |
( filfil ) :Patlıcangillerden; taze iken yeşil ve
çoğu acı olan meyvesi; sebze ve baharat olarak
kullanılır. Bol miktarda C vitamini vardır. Acı ve
tatlı, yeşil ve kırmızı çeşitleri vardır.
Kullanıldığı yerler:
Kırmızı biber ile hazırlanan ilaç, nevralji, lumbago
ve romatizmada faydalıdır. Ayrıca biber, mideyi
kuvvetlendirir. İştahı açar ve hazmı kolaylaştırır.
Kanamaları önler. Cinsel arzuları kamçılar. |
|
Biberiye |
( kuşdili ) :Ballıbabagillerden; Akdeniz çevresinde
çok yetişen; küçük, kalınca, ensiz ve kokulu
yaprakları ile çiçeklerinden faydalanılan bir
bitkidir. Yaprakları iğneye benzer. Boyu 2 metre
kadardır. Çiçekleri mavi veya eflatundur.
Çiçeklerinden renksiz veya soluk sarı renkte olan
biberiye esansı çıkarılır. İçeriğinde kafuru,
sineol, kamfen, pinen, borneol ve bornilasetat
vardır.
Kullanıldığı yerler:
Hazımsızlığı giderir. Çarpıntıyı keser. Yarımbaş
ağrılarını giderir. Baş dönmesini keser. Astım,
bronşit ve kansızlıkta faydalıdır. Yağlı saçların
yağını alır. Burkulmalarda ve deri yaralarında da
haricen kullanılır. İdrar ve adet söktürür. Safra
ifrazatını arttırır. |
|
Binbirdelik otu |
( hypericum calycinum ) :Çalılık ve fundalıklar
arasında yetişen uzun ömürlü bir otsu bitkidir.
30-80 santimetre boyundadır. Gövdesi dört köşelidir.
Yaprakları sapsızdır. Çiçekleri parlak sarı
renktedir. Mayıs ve eylül aylarında çiçek açar.
Kullanıldığı yerler:
İdrar ve balgam söktürür. İştah açar. Sinirleri
yatıştırır. |
|
Bit otu |
( mezevek ) :Düğünçiçeğigiller familyasından; bir
çok çeşidi bulunan ve kuzey yarımkürede yetişen bir
bitkidir. Tohumlarında Delphinine vardır.
Zehirlidir.
Kullanıldığı yerler:
Bit, pire gibi zararlı asalak ufak böcekleri
öldürmekte kullanılır. |
|
Boru çiçeği |
( çan çiçeği ) :Çançiçekgillerden; çiçekleri boru
biçiminde olan bir bitkidir. Çiçekleri turuncu
renktedir.
Kullanıldığı yerler:
Nefes darlığı, bronşit ve astımın sebep olduğu
rahatsızlıkları giderir. |
|
Buğday |
( triticium vulgare ) :Birçenekligillerdendir.
Sapları kamışsıdır ve içleri boştur. Çiçekleri başak
şeklindedir. Yemişlerine buğday denir. İçeriğinde B
vitamini ve karbonhidratlar vardır. Bunlar,
tanelerin kepeğindedir. Bu nedenle buğday unu ne
kadar çok kepekli, yani esmer olursa, o derece
faydalı olur.
Kullanıldığı yerler:
Kepekli buğday unundan yapılan ekmek, kurabiye ve
benzerleri bağırsakların düzenli çalışmasını sağlar.
Kabız olmayı önler. Çimlendirilmiş buğday tanesi
zihin yorgunluğu ve sinir bozukluklarını giderir.
Damar sertliği, mide ve cilt hastalıkları olanlar,
taze ekmek ve sıcak börek gibi şeyler
yememelidirler. |
|
Burçak |
( lathyrus ) :Baklagillerden; taneleri hayvan yemi
olarak kullanılan bir bitkidir. Taneleri mercimeğe
benzer.
Kullanıldığı yerler:
Lapası; ezik, çürük tedavisinde; taneleri ise,
isilik ve mayasılda kullanılır. |
|
Böğürtlen |
( tilkiüzümü ) :Gülgillerden bahçe çitlerinde, yol
kenarlarında kendiliğinden yetişen, dikenli bir
çalıdır. Yemişi ahududuya benzer, fakat ondan
küçüktür. Önceleri kırmızı iken sonraları kararır.
Yaprakları; çiçekleri açmadan toplanıp, kurutulur.
Birçok türü vardır.
Kullanıldığı yerler:
İdrar söktürür. Ayaklardaki şişlikleri indirir.
Yüksek tansiyonu düşürür. Gözlerdeki zafiyeti
giderir. Mesane taşlarının düşmesine yardımcı olur.
Ağız, dil, diş eti ve bademcik iltihaplarını
giderir. Kadınlarda görülen beyaz akıntıyı keser.
Haricen kullanıldığı takdirde ağrıları dindirir,
yanıkları iyileştirir. Kökü kaynatılıp, suyu
içilecek olursa kandaki şeker miktarını düşürür. |
|
Börülce |
( Karnıkara ) :Göbeği koyu renkli bir çeşit ufak
fasulyedir. İçeriğinde protein, azot, nişasta ve C
vitamini vardır.
Kullanıldığı yerler:
İdrar tutukluğunu ve anüs kaşıntısını giderir. Yanık
tedavisinde kullanılır. |
C - Ç
|
Çadırkuşağı |
( çadıruşağı ) :Maydanozgillerden; özsuyu hekimlikte
kullanılan bir bitkidir. Böceklerin, gövdesine
açtığı, deliklerden özsuyu sızar. Zamk gibi yapışkan
olan bu maddeyle yakı yapılır.
Kullanıldığı yerler:
Kan ve lenf damarlarını genişletir. Ağrıları
dindirir. Müzmin ve mikrobik hastalıkların
tedavisinde kullanılır. |
|
Çakal eriği |
( prunus spinosa ) :Bir çeşit eriktir. Ağacı
bodurdur. Çiçekleri beyazdır ve yapraklarından önce
çıkar. Meyvesi yuvarlak ve yeşildir. Tadı buruktur.
Çiçekleri; Mart ve Nisan aylarında toplanıp,
kurutulur.
Kullanıldığı yerler:
İshali keser, mide ve bağırsakların düzenli
çalışmasını sağlar. Ateşli hastaların kalbini
kuvvetlendirir. Terletir ve vücutta biriken zehirli
maddelerin atılmasını sağlar. Boğaz ve bademcik
iltihaplarını giderir. Anne sütünü artırır. |
|
Çamağacı |
( pinus ) :Birçok çeşidi olan bir ağaçtır.
Kozalakları ilk yıl kapalıdır. İkinci yıl açılıp,
kurur ve ağacın dibine düşer. İlaç yapımında;
tomurcuğu, palamutu, kozalağı, filizleri ve çırası
kullanılır.
Kullanıldığı yerler:
Balgam söktürür. Müzmin öksürüğü keser. Kolay doğum
yapmayı sağlar. |
|
Çamfıstığı |
( (pinus pinea )Çam kozalaklarının içinden
çıkarılır. Kuvvetli bir besindir. Günde 2 çorba
kaşığı kadar (25 gram)'dan fazla yenilmemelidir.
Kullanıldığı yerler:
Bronşit, verem, akciğer hastalıklarının çabuk
iyileşmesine yardımcı olur. Cinsel istekleri
artırır, ruhi çöküntüyü giderir. Kalp
hastalıklarında da faydalıdır. |
|
Çarkıfelek |
( fırıldakçiçeği )Çarkıfelekgillerden; çiçekleri
tekerlek biçiminde, sarmaştığı için duvar
kenarlarına ve kameriyelere ekilen bir çeşit süs
bitkisidir. Hekimlikte yapraklarının üst kısımları
kullanılır.
Kullanıldığı yerler:
Çarpıntıyı keser. Yüksek tansiyonu düşürür.
Spazmları çözer. Uyku verir. |
|
Çavdar mahmuzu |
( claviceps purpurea )Çavdar ve ona benzeyen
bitkilerin çiçeklerinde üreyen parazit bir mantarın
kışı geçirmek üzere aldığı mukavemet şeklidir. 10-35
milimetre uzunluğunda, 2-5 milimete genişliğindedir.
Dışı siyahımsı-mor; içi pempemsi veya morumsu beyaz
renktedir. Tadı yoktur. İçinde ergotin denilen
zehirli bir madde vardır. Ev ilaçlarında
kullanılmamalıdır.
Kullanıldığı yerler:
Damarları daraltıcı özelliğinden ötürü hekimlikte
kullanılır. |
|
Çay |
( transtraemiaceae ) :Çaygillerden bir ağaçcıktır.
Yapraklarında tanen, legumin, esans ve teofilin
vardır. Tesirli maddesi, teindir. Çay yaprakları
fermantasyondan sonra kavrulursa siyah, önce
kavrulursa yeşil çay elde edilir.
Kullanıldığı yerler:
Aşırı miktarda olmamak şartıyla içilecek olursa
bedeni ve zihni yorgunluğu giderir. Sinirleri
uyarır. Mide tembelliğini giderir. İdrar söktürür.
İshal ve dizanteriyi keser. Damar kireçlenmesini
önler. Damar sertliği, kalp yetersizliği, kan
kanseri, guatr, nefrit, kolera ve bağırsak
hastalıkarında koruyucu ve tedavi edicidir.
Haddinden fazla içilecek olursa çarpıntı, göğüs
anjini, sinir bozukluğu, baş ağrısı, sıkıntı, mide
bulantısı, el titremesi ve uykusuzluğa sebep verir.
Şişmanlar, kalp, sinir, mide ve karaciğer hastaları,
romatizma ve nikristen şikayet edenler,
böbreklerinde kum veya taş olanlar, kabızlık ve
yüksek tansiyondan yakınanlar, üremi veya albüminüri
olanlar, mümkün olduğu kadar az çay içmelidirler. |
|
Çemen |
( çimen ) :Baklagiller familyasından sarımsı beyaz
çiçekli 20-40 santimetre boyunda, bir yıllık, otsu
bir bitkidir. Tohumlarında, müsilaj, uçucu ve sabit
yağ, trigonellin vardır.
Kullanıldığı yerler:
Balgam söktürür. Göğsü yumuşatır. Vücuda rahatlık
verir. Şehvet artırır. |
|
Centiyane |
( LCentiyana, Yilanotu, Esekturpu, Gentina lutea,
Gentina radix ) :Doğu Karadeniz Bölgesi ve uludağ'da
yetişen, 1 metre kadar yüksekliğinde, geniş
yapraklı, kalın köklü bir bitkidir. Kökü acıdır. İçi
sarı, dışı esmerdir. Kökü şifalıdır. Sarı ve mavi
türü vardır.
Kullanıldığı yerler:
İştah artırır, hazmı kolaylaştırır. Ateşi düşürür.
Vücuda kuvvet verir. Mide zafiyeti ve ekşimelerini
giderir. Kansızlıkta da faydalıdır. |
|
Ceviz ağacı |
( Koz ) :Uzun ömürlü; gövdesi kalın, kerestesi ve
meyvesi değerli ulu bir ağaçtır. Yemişi nişastalı ve
yağlıdır. Hekimlikte; yaprakları, meyvesinin
üzerindeki yeşil kabukları ve yağı kullanılır. Bir
çok çeşidi vardır.
Kullanıldığı yerler:
Yaprakları ve kabukları ile hazırlanan ilaçlar kanı
temizler, kansızlığı giderir. İshal ve dizanteriyi
keser. Verem ve şeker hastalığında hem besleyici,
hem de tedavi edicidir. Kadınlarda görülen beyaz
akıntıyı keser. El ve ayak donuklarında, deri
çatlaklarında faydalıdır. Saç ve elleri boyamakta da
kullanılır. Çok kuvvetli bir besin olduğundan fazla
yememelk gerekir. Cevizyağı, raşitizm ve sıracada
faydalıdır. Kabızlığı giderir. Bağırsak
solucanlarını düşürür. Derinin yanmasını önler. |
|
Çiğdem |
( mahmurçiçeği ) :Zambakgiller familyasından türlü
renklerde çiçekler açan zehirli bir kır bitkisidir.
Çiçekleri Ağustos-Eylül aylarında açar. Rengi
sincabidir. Hekimlikte soğan kısmı, çiçekleri ve
tohumu kullanılır. Etkili maddesi "colcihine
alkoloidi"dir. Birçok çeşidi vardır.
Kullanıldığı yerler:
İdrar söktürür. Kabızlığı giderir. Tavsiye edilen
dozdan fazla kullanılmamalıdır. |
|
Ciğerotu |
( pulmonaria officinalis ) :Nodangiller
familyasından; 10-15 santimetre boyunda çok yıllık,
otsu bir bitkidir. Çiçekleri; önceleri
kırmızımtıraktır. Sonradan morumsu-maviye dönüşür.
Gövdesi dik ve tüylüdür. İçeriğinde tanen, müsilaj,
şekerler, reçine ve sabit yağ vardır. Yaprakları
kullanılır.
Kullanıldığı yerler:
Göğsü yumuşatır. Öksürüğü keser. Akciğer
hastalıklarında faydalıdır. İdrar söktürür. |
|
Çilek |
( kocayemiş ) :Gülgillerden sapları sürüngen,
çiçekleri beyaz bir bitkidir. Yemişi pembe renkli
olup, kokuludur. Birçok çeşidi vardır.
Kullanıldığı yerler:
Vücudu kuvvetlendirir. Hasta olmayı önler. İdrar
söktürür ve karında biriken suyu boşaltır. Böbrek ve
mesane hastalıklarının iyileşmesine yardımcı olur.
Mide ve bağırsak tembelliğini giderir. Sinirleri
kuvvetlendirir. Yüksek tansiyonu düşürür. Bağırsak
kurtlarını döker. Safra ifrazatını arttırır ve safra
taşlarının dökülmesine yardımcı olur. Karaciğer
kifayetsizliğini ve şişliğini giderir. Ateşi
düşürür. Dişdibi taşlarını eritir. Cilde tazelik ve
güzellik verir. Damar sertliği, mafsal iltihabı,
romatizma, ve nikriste de faydalıdır. Şeker
hastaları da yiyebilir. Midesi zayıf olanlar suyunu
içmelidir. Alerji yapabilir. |
|
Çirişotu |
( sarızambak ) :Zambakgillerden, beyaz çiçekli bir
bitkidir. Kökündeki yumrulardan çiriş yapılır. Nisan
- Temmuz aylarında çiçek açar.
Kullanıldığı yerler:
Kadınlarda görülen beyaz akıntıyı keser. Memeli
basuru tedavi eder. Mafsal ağrılarını dindirir.
İdrar ve adet kanı söktürür. Saçkıran tedavisinde de
kullanılır. |
|
Çitlembik |
( celtis ) :Karaağaçgiller familyasından; 70 kadar
türü olan bir çeşit sakız ağacının meyvesidir.
Çitlembik ağacının meyveleri mercimekten az büyük ve
buruk fıstık tadındadır. Hekimlikte meyvesi,
yaprakları, tohumları ve sakızı kullanılır.
Kullanıldığı yerler:
Ayak terlemelerini keser. Yaraları tedavi eder.
Böbrek kumlarının dökülmesine yardımcı olur. Mide
ağrılarını dindirir. Öksürüğü keser. |
|
Çitsarmaşığı |
( convolvulus sepium ) :Uzun ömürlü, 1-5 metre
boyunda sarılıcı bir süs bitkisidir. Haziran - eylül
aylarında çiçek açar. Kökü, oldukça uzundur.
Yaprakları gövde üzerinde sarılmış vaziyettedir.
Hekimlikte kök ve yaprakları kullanılır. 30 kadar
türü vardır.
Kullanıldığı yerler:
Kabızlığı giderir. |
|
Civanperçemi |
( yaraotu ) :Bileşikgillerden; çeşitli türleri olan
bir kır bitkisidir. Kuru topraklarda, yol kenarında
yetişir. Yaprakları uzun ve parçalıdır. Çiçekleri
beyaz ve pembedir. Kandil şeklinde gruplaşmıştır.
Kokusu çok güzeldir. Hekimlikte dal, yaprak ve
çiçekleri kullanılır. İçinde Achillein denilen acı
bir madde vardır.
Kullanıldığı yerler:
Hazımsızlığı ve kansızlığı giderir. Kanı temizler.
Balgam söktürür, öksürüğü keser. Sinirleri ve vücudu
kuvvetlendirir. Bağırsak ve mide gazlarını giderir.
İshali keser. Basur memelerini tedavi eder. Kızamık,
boğmaca, raşitizm, albasması, aybaşı gecikmesi ve
kemik hastalıklarında faydalıdır. İdrar söktürür.
Yaraları iyileştirir. |
|
Çoban çantası |
( çobankesesi ) :Turpgillerden, bir çeşit yaban
bitkisidir. Meyveleri, torbaya benzer. Yaprakları
rozet şeklinde olup, demet görünümündedir. Çiçekleri
beyazdır. Yaz aylarında toplanıp, kurutulur.
Kullanıldığı yerler:
Böbrek kum ve taşlarının düşürülmesine yardımcı
olur. Ağrıları giderip, vücuda rahatlık verir. Burun
kanamalarını durdurur. |
|
Çoban düdüğü |
( meyhaneciotu ) :Lohusagillerden, nemli yerlerde
yetişen, uzun ve yeşil yapraklı bir bitkidir.
Sapları sivri, kısa ve parlaktır. Çiçekleri de çana
benzer. Hekimlikte kökü kullanılır.
Kullanıldığı yerler:
Kabızlığı giderir. |
|
Çoban püskülü |
( ilex auifolium ) :Çobanpüskülügillerden;
hekimlikte yaprakları kullanılan bir bitkidir. 300
kadar türü vardır.
Kullanıldığı yerler:
Ateşi düşürür, terletir ve vücuda rahatlık verir. |
|
Çuhaçiçeği |
( baharçiçeği ) :Çuhaçiçeğigillerden; sık çiçek açan
bir süs bitkisidir. Kökü kırmızı; yaprakları
sarıdır. Çiçekleri ise; koyu sarı renkte olup, çuha
gibi kıvrıktır.
Kullanıldığı yerler:
İdrar ve balgam söktürür. Vücuda rahatlık verir.
Sinirleri yatıştırır. Rahat uyku sağlar. Yarımbaş
ağrılarını dindirir. |
|
Çıfıtotu |
( kokarsedefotu )Sedefotugillerden, çayırlarda ve
hendek kenarlarında yetişen zehirli bir bitkidir.
Yaprakları geniş, çiçekleri küçük ve sarı renklidir.
Çiçekleri dallarının dışına çıkmış demetler
şeklindedir. Keskin bir kokusu vardır. Acıdır.
Kullanırken, tavsiye edilen dozu aşmamak gerekir.
Kullanıldığı yerler:
Kalp çarpıntılarını giderir. Mide ağrılarını
dindirir. Zeytinyağı ile kavrulduktan sonra
çıbanların üstüne konulacak olursa, olgunlaştırır. |
|
Çınarağacı |
( platanus ) :Çınargiller familyasından; 30 metreye
kadar boy salan, gövdesi kalın, uzun ömürlü, koyu
gövdeli bir ağaçtır. Hekimlikte kozalakları ve
yaprakları kullanılır. Birçok çeşidi vardır.
Kullanıldığı yerler:
Kadınlarda görülen beyaz akıntıyı keser. Diş ve
vücut ağrılarını dindirir. Saç kepeklerini giderir. |
|
Çürdükotu |
( çördekotu ) :Dallı, budaklı, yaprakları sivri ve
ayva biçiminde bir çeşit bitkidir. Çiçekleri mavi
renkte olup, dikenlidir. Çiçeklerinin tozu; sarı
veya sarımsıdır. Tadı acıdır.
Kullanıldığı yerler:
İdrar söktürür. Hazımsızlık ve mide zafiyetini
giderir. Kulunç ağrılarını keser. Zayıf çocukların
gelişmesine yardımcı olur. |
|
Çöp-i çini |
( smilax ) :Çinde ve Hindistan'da yetişen Smilax
China adlı bitkinin köklerinden ve dışkabuklarından
ayrılmış risomudur.
Kullanıldığı yerler:
Ateşi düşürür, terletir ve vücuda rahatlık verir. |
|
Çöpleme |
( boynuzotu ) :Düğünçiçeğigillerden bir çeşit
bitkidir. Birçok çeşidi vardır. Akçöpleme denilen
çeşidi; uzun yapraklı, geniş ve güzel çiçekli
zehirli bir bitkidir. Boyu 1-1,5 metre kadardır.
İçeriğinde A ve B vitaminleri vardır. Hekimlikte,
kökü kullanılır.
Kullanıldığı yerler:
Ağrıları dindirir. Yüksek tansiyonu düşürür. Ev
ilaçlarında kullanılırken, tavsiye edilen dozu
aşmamak gerekir. |
|
Çörekotu |
| | | |
